Romantyzm - Teatr

Romantyzm w teatrze obejmował okres od lat 90. XVIII w. do lat 40. XIX w.; był zjawiskiem niejednorodnym; jego wszystkim przejawom towarzyszyła wspólna opozycja wobec klasycystycznej poetyki dramatu (zwłaszcza wobec tzw. reguły trzech jedności) i późnooświeceniowej formy widowiska scenicznego. Chociaż romantyzm wywarł wpływ na cały teatr europejski, to główne osiągnięcia w dziedzinie teorii, dramatopisarstwa i inscenizacji należy przypisać twórcom niemieckim i francuskim. Podstawy romantycznej teorii dramatu i teatru stworzyli w Niemczech A.W. von Schlegel (Vorlesungen über dramatische Kunst und Literatur, t. 1-3 1809-11, wydanie polskie w: Kurs literatury dramatycznej, t. 1 1830) i F. von Schlegel (Gespräch über die Poesie 1800); opowiadali się za dramatem, który nie podlega podziałom gatunkowym (tragikomedia, melodramat), miesza nastroje, rzeczywistość i fantazję, formy, style wypowiedzi (epickie i liryczne; włą-cza elementy poezji ludowej); z powodu luźnej budowy fabuły spójność dramatu miała gwarantować nie forma zewnętrzna, lecz powiązania wewnętrzne (np. dążenia bohatera), szczególnego znaczenia nabrały pojęcia złudzenia i ironii romantycznej; w poglądach Schlegla nowatorskie było zwłaszcza dostrzeżenie teatralności wpisanej w dramat i traktowanie przedstawienia jako "dzieła sztuk połączonych" (poezja, sztuka aktorska, muzyka, malarstwo, architektura).