Romantyzm - Sztuka

Tendencje romantyczne w sztukach plastycznych zaznaczały się od 2. połowy XVIII w. (preromantyzm) do ok. 1860. W odróżnieniu od innych nurtów (np. klasycyzmu) romantyzm nie wykształcił jednolitych formuł stylistycznych, a jego istota leży w postawie intelektualnej, ogólnych dążeniach artystycznych (np. podkreślanie indywidualizmu twórczego i siły przeżycia wewnętrznego) oraz w doborze motywów (m.in. zamiłowanie do wzniosłości, grozy, niezwykłości, egzotyki, ludowości) i tematów (np. literatura nieklasyczna - utwory W. Szekspira, J. Miltona, G. Byrona, mity i sagi narodowe, a także współczesność). Do naczelnych zagadnień sztuki romantyzmu należy dążenie do wolności, przeciwstawienie jednostki potędze natury, czasu, kosmosu i śmierci, problem samotności, wyobcowania, melancholii. Najpełniejsze odbicie romantyczna wizja świata znalazła w malarstwie, rysunku i grafice. Romantyzm był zapowiadany przez twórczość G.B. Piranesiego (wizjonerskie fantazje architektoniczne), B. Westa (Śmierć generała Wolf e'a 1770 - współczesny bohater narodowy ukazany w konwencji sceny opłakiwania Chrystusa), J.S. Copleya (Watson i rekin 1778), H. Fussliego (Nocna mara 1781, Trzy czarownice z "Makbeta" 1783), J. Wrighta of Derby (Miravan plądrujący groby przodków 1772, Indiańska wdowa 1783), F. Goi, w którego pracach wyraźnie zaznaczyło się odejście od nowożytnego języka alegorii na rzecz operowania nastrojem, przy jednoczesnej negacji racjonalistycznej wizji świata (m.in. cykl Kaprysy 1799). Do wczesnych przejawów fascynacji siłami natury należały w 2. połowie XVIII w. przedstawienia katastrof (H. Robert Pożar opery paryskiej 1781), a zwłaszcza wybuchów wulkanów (m.in. J.P. Hackert, J. Wright); tematy te były też podejmowane w XIX w. (m.in. CD. Friedrich,